Ampere-ordu

Berriz kargatu daitezkeen bi pila. Bi kapazitate ezberdinekoak, batak 2500mAh, eta besteak 1000mAh

Ampere-ordu edo amp-ordu (Ah, A·h edo A h sinboloekin ezagutzen dena) karga elektrikoaren unitate bezala definitu dezakegu. Energia elektrikoa biltegiratzen duen elementu batetik (kondentsadore, superkondentsadore edo bateria bat) pasatzen den karga elektrikoaren kantitateari deritzo, horrek ampere 1eko korronte elektrikoa ematen duenean ordu batean edo 3600 coulomb.

Bateria baten, edo energia elektrikoa gordetzen duen gailu baten, kapazitatea neurtzeko baliogarria da, hau da, zenbat elektrizitate gorde dezakeen karga batek, eta zenbat gastatzen duen deskargatzean.

Coulomb baliokidetasuna

Karga elektrikoaren Nazioarteko Unitate Sistemaren unitatea coulomba da, C:

$1\mathrm{A}=1\frac{\mathrm{C}}{\mathrm{s}}\Rightarrow 1\mathrm{A}\cdot \mathrm{s}=1\mathrm{C}$

eragiketak eginez:

$1\mathrm{A}\cdot \mathrm{h}=1\mathrm{A}\cdot \mathrm{h}\cdot \frac{3600\mathrm{s}}{1\mathrm{h}}=3600\mathrm{A}\cdot \mathrm{s}=3600\mathrm{C}$

orduan:

$1\mathrm{A}\cdot \mathrm{h}=3600\mathrm{C}$

Beste baliokidetasun batzuk (1 Ah):

• $1.079253\cdot 10^{13}\mathrm{s}\mathrm{t}\mathrm{a}\mathrm{t}\mathrm{C}$
• $360\mathrm{a}\mathrm{b}\mathrm{C}$
• $1.079253\cdot 10^{13}\mathrm{F}\mathrm{r}$

Erabilera

Ampere-orduak elektrokimikako sistema batzuetan erabilia da, galbanizazioan adibidez. Baterien kapazitatea neurtzeko ere.

Milianpereak-segunduko (mAs) unitatea erradiografietan eta erradioterapietan erabiltzen da.

Miliampere-orduak, eta haien erabilera baterietan

Ampere-ordua oso hedatuta dagoen neurketa da, batez ere gaur egun erabiltzen diren baterietan. Egunerokotasunean erabiltzen diren bateriak kapazitate handia ez dutenez, haien magnitudea mAh-etan neurtzen da. Hau da, Ah baten milarena, edo 3.6 C. Horrek bateria batek biltegiratu dezakeen karga elektriko maximoa zehazten du. Deskarga denbora honako formularen bitartez kalkulatzen da:

$\mathrm{d}\mathrm{e}\mathrm{s}\mathrm{k}\mathrm{a}\mathrm{r}\mathrm{g}\mathrm{a}\mathrm{d}\mathrm{e}\mathrm{n}\mathrm{b}\mathrm{o}\mathrm{r}\mathrm{a}=\frac{\mathrm{b}\mathrm{a}\mathrm{t}\mathrm{e}\mathrm{r}\mathrm{i}\mathrm{a}\mathrm{r}\mathrm{e}\mathrm{n}\mathrm{k}\mathrm{a}\mathrm{r}\mathrm{g}\mathrm{a}\mathrm{e}\mathrm{l}\mathrm{e}\mathrm{k}\mathrm{t}\mathrm{r}\mathrm{i}\mathrm{k}\mathrm{o}\mathrm{a}}{\mathrm{g}\mathrm{a}\mathrm{i}\mathrm{l}\mathrm{u}\mathrm{a}\mathrm{r}\mathrm{e}\mathrm{n}\mathrm{k}\mathrm{o}\mathrm{n}\mathrm{t}\mathrm{s}\mathrm{u}\mathrm{m}\mathrm{o}\mathrm{e}\mathrm{l}\mathrm{e}\mathrm{k}\mathrm{t}\mathrm{r}\mathrm{i}\mathrm{k}\mathrm{o}\mathrm{a}}$

Adibidez, bateria batek 1000 mAh-ko (3600 C) karga elektriko badauka eta konektatu dagoen gailu batek 20 mA (72 C/h) kontsumitzen baditu, 50 ordu beharko ditu bateriak guztiz deskargatzeko. Era berean, 100mA (360 C/h) kontsumitzen dituen gailu erabiliz gero, 10 ordu beharko lirateke bateria deskargatzeko.

Aurreko formularekin, gailu baten kontsumo elektrikoa kalkulatu daiteke:

$\mathrm{g}\mathrm{a}\mathrm{i}\mathrm{l}\mathrm{u}\mathrm{a}\mathrm{r}\mathrm{e}\mathrm{n}\mathrm{k}\mathrm{o}\mathrm{n}\mathrm{t}\mathrm{s}\mathrm{u}\mathrm{m}\mathrm{o}\mathrm{e}\mathrm{l}\mathrm{e}\mathrm{k}\mathrm{t}\mathrm{r}\mathrm{i}\mathrm{k}\mathrm{o}\mathrm{a}=\frac{\mathrm{b}\mathrm{a}\mathrm{t}\mathrm{e}\mathrm{r}\mathrm{i}\mathrm{a}\mathrm{r}\mathrm{e}\mathrm{n}\mathrm{k}\mathrm{a}\mathrm{r}\mathrm{g}\mathrm{a}\mathrm{e}\mathrm{l}\mathrm{e}\mathrm{k}\mathrm{t}\mathrm{r}\mathrm{i}\mathrm{k}\mathrm{o}\mathrm{a}}{\mathrm{d}\mathrm{e}\mathrm{s}\mathrm{k}\mathrm{a}\mathrm{r}\mathrm{g}\mathrm{a}\mathrm{d}\mathrm{e}\mathrm{n}\mathrm{b}\mathrm{o}\mathrm{r}\mathrm{a}}$

Smartphone batek 800 mAh-ko bateria baldin badauka, eta 400 ordu behar baditu deskargatzeko, bere kontsumoa 2 mA-koa izango da.

Adibideak

• AA motako pilek 2-3 ampere-orduko kapazitatea daukate.
• Auto baten bateriek kapazitate desberdinak dituzte, baina orokorrean 50 ampere-ordokoak dira.
• Smartphonen bateriak ampere-orduetan neurtzen dira, pegatina batean islatu egiten dena.