Fitxategi hau Wikimedia Commons biltegikoa da, eta beste proiektu batzuetan erabil daiteke.
Behean dago fitxategiaren deskribapeneko orria.
Laburpena
DeskribapenaLurra izotz-bola bat izan zenekoa.webm
Euskara: Lurra izotz-bola bat izan zenekoa
Itsas mailari buruzko grafismoa. Glaziazioen araberako igoerak eta jaitsierak. Eta horrek posible egin zituen giza migrazioak. Planeta elurrezko bola noiz izan zen. Gainera, izotz guztia urtuz gero, itsas mailak 70 metro igoko litzateke.
Transkribapena:
Ez dago modurik munduaren mapa on bat marrazteko, Lurraren historia guztirako balio duen bat. Batetik, kontinenteak ez direlako geldirik egoten. Geologoek begiak klisk egiterako aldatu dira tokiz. Bestetik, itsasoarengatik. Itsas mailak batzuetan gora eta besteetan behera egiten du, eta kostaldearen itxurak milurte gutxi batzuk baino ez du berdin irauten.
Adibidez, azken glaziazioan, duela hamar mila urte gutxi gorabehera, ura izotz bihurtuta eta kontinenteetan pilatuta, itsas maila 120 metro jaitsi zen. Horri esker, gizakiak oinez migratu zuen Asiatik Amerikara edo Europatik Britainia Handira. Orain baino toki gehiago bisitatu zitezkeen itsasoa gurutzatu beharrik gabe.
Eta, garai batean, planeta osoan oinez ibili omen zitekeen. Baina orduan ez zen gizakirik inon ibiltzeko. Zientzialariek uste dute duela 650 milioi urte inguru itsasoa eta Lur osoa erabat izoztu zela. Elurrezko bola bat zen, espazioan biraka.
Kontrakoa gertatuz gero, alegia, izotz guztia urtuz gero ere, urak ez luke planeta osoa hartuko. Kalkuluek diote, izotz guztia ur bihurtuta itsas maila 70 metro inguru igoko litzatekeela. Orain gertatuko balitz, munduaren mapa gaur egungoaren antzekoa izango litzateke, egia esan. Baina ez dugu nahi horrelakorik!
Euskara: Elhuyar Fundazioa eta EiTB - Guillermo Roa (irudiak eta testuak) eta Alaitz Ochoa de Eribe (ahotsa)
English: Elhuyar Fundazioa and EiTB - Guillermo Roa (graphics and texts) and Alaitz Ochoa de Eribe (voice)
Askea zara:
partekatzeko – lana kopiatzeko, banatzeko eta bidaltzeko
birnahasteko – lana moldatzeko
Ondorengo baldintzen pean:
eskuduntza – Egiletza behar bezala aitortu behar duzu, lizentzia ikusteko esteka gehitu, eta ea aldaketak egin diren aipatu. Era egokian egin behar duzu hori guztia, baina inola ere ez egileak zure lana edo zure erabilera babesten duela irudikatuz.
berdin partekatu – Lan honetan oinarrituta edo aldatuta berria eraikitzen baduzu, emaitza lana hau bezalako lizentzia batekin argitaratu behar duzu.
{{eu|Bideo hau [http://teknopolis.elhuyar.eus/ Teknopolis saioan agertu da] eta Wikimedia Commonsera igo da Euskal Wikilarien Kultura Elkartearekin egindako akordioa dela eta.}}{{en|This video [http://teknopolis.elh...