Glizina (aminoazidoa)

Txantiloi:Konposatu kimiko infotaula Glizina konposatu organikoa da C₂H₅NO₂ formula duena aminoazidoen familiakoa. Solido zuria da. Proteina askoren osagaia da eta glioxilatotik metaboliza daiteke.

Sintesi organikoan erabiltzen da, adibidez, glifosato herbizidaren sintesian.

Prestakuntza

Hidrolizatutako proteinetatik lor daiteke glizina. Alabaina sintiesi kimikoa ere balia daiteke. Bi manera nagusi daude. Lehenean azido kloroazetikoa amoniakoarekin erreakzionarazten da.

$\mathrm{C}\mathrm{l}\mathrm{C}\mathrm{H}{\phantom{A}}_2\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}\mathrm{H}+2\mathrm{N}\mathrm{H}{\phantom{A}}_3⟶\mathrm{N}\mathrm{H}{\phantom{A}}_2\mathrm{C}\mathrm{H}{\phantom{A}}_2\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}\mathrm{H}+\mathrm{N}\mathrm{H}{\phantom{A}}_4\mathrm{C}\mathrm{l}$

Bigarrena Strecker-en sintesia da, hots, aminoazidoa sintetizatzeko aldehido bat azido zianhidrikoarekin eta amoniakoarekin erreakzionaraztea. Glizinaren kasuan formaldehidoa baliatzen da.

Funtzio fisiologikoa

Glizinaren funtzio nagusia proteinen aitzindari gisa jokatzea da. Proteina gehienek glizina-kantitate txikiak baino ez dituzte izaten, baina kolagenoa salbuespen nabarmena da; izan ere, kolagenoaren helize-egitura osatzeko prozesuan behin baino gehiagotan erabiltzen da, hidroxiprolinarekin batera. Kolagenoak, gutxi gorabehera, % 35 glizina du.

Glizina neurotransmisore-inhibitzailea da nerbio-sistema zentralean, bereziki bizkarrezur-muinean, garun-enborrean eta erretinan.

Goi-mailako eukariotoetan, azido δ-aminolebuliniko, porfirinen funtsezko aitzindaria, glizinatik eta sukzinil-CoAtik abiatuta biosintetizatzen du ALA sintasa entzimak. Glizinak purina guztien C₂N azpiunitate zentrala ematen du.